وەڵامی پرسیارەکانت دەربارەی ڤیزای زێڕین

ڕێگای ئاسایی 800,000 یۆرۆ لە ئەتیكا، یەکە هەرێمییەکانی سالۆنیک، میکۆنۆس و تیرا (سانتۆرینی)، و دوورگەکانی زیاتر لە 3,100 دانیشتوو بەپێی نوێترین سەرژمێری داوا دەکات؛ لە شوێنەکانی تر 400,000 یۆرۆیە. هەردوو ڕێگا پێویستیان بە یەک موڵک و لانیکەم 120 م² ڕووبەری سەرەکی هەیە بۆ موڵکی دروستکراو یان خاوەن مۆڵەتی بیناسازی. ڕێگای تایبەتی 250,000 یۆرۆ بۆ گۆڕینی شیاو بۆ بەکارهێنانی نیشتەجێبوون و نۆژەنکردنەوەی بینای پارێزراو هەیە.

بەڵێ، لە ڕێگای گۆڕینی بەکارهێنان یان نۆژەنکردنەوەی بینای پارێزراوی شیاو. تەنها نرخی 250,000 یۆرۆ شوقەیەکی ئاسایی شیاو ناکات. بۆ گۆڕینی بەکارهێنان، گۆڕان بۆ نیشتەجێبوون دەبێت لە 5ی نیسانی 2024 یان دوای ئەو ڕۆژە و پێش پێشکەشکردنی داواکاری تەواو بکرێت. بەڵگەی ئەندازیار و بەڵگەنامەکانی شیاوی لای دادنووس بۆ یەکە دیاریکراوەکە داوا بکە.

نۆژەنکردنەوە ڕێگایەکی سەربەخۆی 250,000 یۆرۆیە بۆ بینای پارێزراو یان موڵکی شیاوی ئەو پۆلە. نۆژەنکردنەوە یان دروستکردنەوە دەبێت پێش داواکاری یەکەم نوێکردنەوە بە تەواوی تەواو بێت؛ گواستنەوەی خاوەندارێتی پێش تەواوبوون قەدەغەیە. سنووری 120 م² بۆ هیچکام لە دوو ڕێگا تایبەتەکە نییە، بەڵام مەرجەکانی تریان هەر جێبەجێ دەبن.

بۆ کڕینی نوێ بەپێی یاسای ئێستا، وەبەرهێنانی شیاو دەبێت پەیوەندیدار بە یەک موڵک بێت. نرخی شوقە جیاوازەکان بە سادەیی کۆ ناکرێتەوە. وەبەرهێنانی کۆن و موڵکە یەکخراوە یاساییەکان پێویستیان بە پشکنینی تایبەتی دۆسیە هەیە؛ نابێت ڕێسا گواستنەوەییە کۆنەکان وەک هەڵبژاردە بۆ کڕیاری نوێ بناسێنرێن.

پێوەرەکە ڕووبەری سەرەکیی ناسراوە بە یاسایە. پارکینگ و کۆگا کەمی ڕووبەر پڕ ناکەنەوە؛ وەزارەت نموونەی ماڵێکی 118 م² دەهێنێتەوە کە سەرەڕای پارکینگ و کۆگای زیادە شیاو نییە. ئەندازیار دەبێت ڕووبەری یاسایی بپشکنێت، نەک پشت بە قەبارەی گشتیی ڕیکلامەکە ببەستێت.

ڕەگەزنامەی عێراقی بەخۆی داواکار لە ڕێگای موڵک دەرناکات. وەبەرهێنەر و هەر ئەندامێکی خێزان دەبێت مەرجەکانی چوونەژوورەوە، بەڵگەنامە، بیمە و ڕێکخستنی گشتی جێبەجێ بکەن. پابەندبوونی بانکی بە جیا هەڵدەسەنگێنرێت. پاسپۆرتی عێراقی یان حجزکردنی موڵک بە تەنها مسۆگەری ڕەزامەندی ناکات.

ڕێگای موڵک کەسایەتییەکی یاسایی بە بارەگای سەرەکی لە یۆنان یان وڵاتێکی تری یەکێتی ئەورووپا دەگرێتەوە، ئەگەر وەبەرهێنەر هەموو پشکەکانی هەبێت. کۆمپانیای دەرەوەی یەکێتی مەرجی بارەگا جێبەجێ ناکات. پێش واژۆ ڕاوێژ لەسەر پێکهاتەی خاوەندارێتی وەربگرە.

بە گشتی وەبەرهێنانی هەر هاوخاوەنێک دەبێت بە سەربەخۆیی بگاتە سنووری پێویست. هاوسەران یان هاوبەشانی پەیمانی مەدەنیی دانپێدانراو دەتوانن پێکەوە مەرجەکە جێبەجێ بکەن، بە ئیقامەی وەبەرهێنەر بۆ یەکێک و ئیقامەی خێزانی بۆ ئەوی تر. لە ڕێگا ئاساییەکاندا پێوەری 120 م² بۆ موڵکەکە بە گشتییە.

بەڵێ. حجزکردن یاسای کۆچبەری جێگیر ناکات. هەر پاراستنێکی گواستنەوەیی پەیوەستە بە یاسا و بەروار و بەڵگەکانی دۆسیەکەت. پێش پێشەکی، تەواوکردنی کڕین و پێشکەشکردن ڕێساکان بپشکنە؛ بە پشتبەستن بە بەڵێنی پاراستنی داهاتوو بە پەلە مەکڕە.

یاسای 5275/2026 حوکمێکی تایبەتی زیاد کردووە بۆ منداڵی پێگەیشتووی وەبەرهێنەر یان هاوسەر/هاوبەش، کە هاووڵاتیی وڵاتێکی سێیەمە، توانای یاسایی نییە، لەگەڵ کەفیلی خۆی دەژی و خەرجی دەکرێت، بێ گوێدانە تەمەن. نەبوونی توانای یاسایی پێویستی بە بڕیاری کۆتایی دادگا یان بەڵگەی فەرمیی هاوتای دانپێدانراو هەیە، بە پشتڕاستکردنەوە و وەرگێڕانی دروست. کەمئەندامی یان پشتبەستنی دارایی بە تەنها ئەم جیاوازییە ناسەلمێنن.

هاوسەر یان هاوبەشی مەدەنیی دانپێدانراو، منداڵە شیاوە هاوسەرگیری‌نەکردووەکانی خوار 21 ساڵ، و دایک و باوکی وەبەرهێنەر و هاوسەر/هاوبەش دەتوانن داوا بکەن. منداڵی پەیوەندیی پێشوو بەڵگەی چاودێریی یاسایی پێویستە. جیاوازییەکی سەربەخۆ بۆ منداڵە پێگەیشتووە شیاوە بێ‌توانا یاساییەکان هەیە، بە بەڵگەی فەرمی. هەر کەس پێویستی بە داواکاری و بیمە و بەڵگەی جیا هەیە؛ ئیقامە خێزانییەکان بە ئیقامەی وەبەرهێنەرەوە بەستراون.

منداڵی خاوەن ئیقامەی خێزانیی وەبەرهێنەر دەتوانێت بەپێی ڕێساکان داوای ئیقامەی گواستنەوەیی سەربەخۆ تا تەمەنی 24 ساڵ بکات. ئەمە داواکارییە، نەک درێژکردنەوەی خۆکاری کارتە کۆنەکە. پێش کۆتایی ئەو ماوەیە پلانی پۆلی داهاتووی ئیقامە دابنێ.

خوشک و برا لە ڕێگای خێزانی وەبەرهێنەر ناگرێنەوە. پۆلە ئاساییەکانی منداڵ، هاوسەرگیری‌نەکردن و تەمەنی خوار 21 ساڵ داوا دەکەن. حوکمی سەربەخۆی 2026 بۆ منداڵە پێگەیشتووە بێ‌توانا یاساییەکان دەبێت بە مەرجەکانی خۆی هەڵبسەنگێنرێت. پشتبەستنی دارایی بە تەنها خزمێکی ناشیاو شیاو ناکات.

هەر داواکارێک بیمەی گونجاو لەگەڵ مەرجەکانی ئیقامەی پێویستە. بۆ خزمە بەتەمەنەکان نرخی نووسراو وەربگرە کە سنووری تەمەن، دەرکراوەکان، نەخۆشیی پێشوو و مەرجی نوێکردنەوە ڕوون بکاتەوە. کارتی ئیقامە بەخۆی چارەسەری گشتیی خۆڕایی مسۆگەر ناکات؛ مافی بەکارهێنان بە جیا بپشکنە. بڕێکی کەمی ڕیکلامکراوی بیمە بودجەی تەندروستیی خێزان نییە.

ئەندامانی خێزان دەتوانن بە داواکاریی خۆیان بە وەبەرهێنەرەوە ببەسترێن. بەرواری بەسەرچوونی ئیقامەیان بە ئیقامەی کەفیلەوە بەستراوە، نەک بە پێویستی دەستپێکردنی پێنج ساڵی نوێی تەواو. بەڵگەکانی باری شارستانی و چاودێریی منداڵ زوو بپشکنە.

ئەم ڕووداوانە دەتوانن کاریگەری لەسەر خاوەندارێتی و ئیقامە پەیوەستەکان هەبێت. زوو پارێزەرەکەت ئاگادار بکەوە و ڕێگای سەربەخۆی بەردەست بپشکنە. بۆ نموونە، هاوسەری ماوە ئەگەر تەواوی موڵکی شیاوی بۆ بگوازرێتەوە، لەوانەیە بتوانێت بگۆڕێت بۆ ئیقامەی وەبەرهێنەر؛ دابەشکردنی میرات بەسەر چەند کەس پشکنینی جیا دەوێت.

پارێزەر دەتوانێت بە وەکالەتنامەی ڕێکخراوی دروست بەشی زۆری کڕین و داواکاری بەڕێوە ببات. خزمەتگوزاریی کونسوڵی یۆنان بەپێی نۆرە دەتوانێت لە فەرمیات یارمەتیدەر بێت. پشکنینی ناسنامەی بانکی لەوانەیە هەنگاوی زیادە بخوازێت. بۆ بایۆمەتریکی پێویست پلانی گەشت بۆ یۆنان دابنێ؛ ژمارەی سەردانەکان بە نۆرە و باری خێزانەکەت پەیوەستە.

پێش داواکاری تەواوی نرخی شیاو بە ڕێگای یاسایی، شوێن‌هەڵگیر و تۆمارکراو لە گرێبەستی دادنووس بدە. یاسا ڕێگە بە حوالە بانکی و چەکی هێڵکێشراو و پارەدانی POS لای دابینکەرانی دیاریکراوی پارەدانی یۆنانی دەدات، هەروەها پارەدان لەلایەن خزمە نزیکە دیاریکراوەکان. پێشوەختە ڕەزامەندیی دادنووس بۆ پارەدەر و ڕێگاکە وەربگرە؛ پارەی نەقد جێگرەوەی شیاو نییە.

پێش حجزکردن، لە بانکی نێرەر و وەرگر بپرسە ئایا دەتوانن مامەڵەکە جێبەجێ بکەن و چ بەڵگەیەکی سەرچاوەی پارە دەوێت. پارێزەر و دادنووس دەبێت پارەدەر و سوودمەند و تۆماری پارەدان بپشکنن. وا مەزانە هەژماری دەرەوە سنووردارکردن یان بەڵگەنامەکان لادەبات. قبوڵکردن و کاتی حوالە مسۆگەر ناکرێن.

پاسپۆرتی بەردەوام، بەڵگەی چوونەژوورەوە یان مانەوەی یاسایی، وێنە و بایۆمەتریک، بیمە، گرێبەستی کڕین، بەڵگەی تۆمارکردن و پارەدان چاوەڕوان بکە. داواکاریی خێزان بەڵگەی باری شارستانی و لە شوێنی پێویست چاودێریی منداڵیش دەوێت. گۆڕین یان نۆژەنکردنەوە بەڵگەی تەکنیکی تایبەت بە پۆلەکە دەوێت. پارێزەر دەبێت لیستێک بۆ هەر داواکارێک دابنێت.

ڕێگای دروستی پشتڕاستکردنەوە بە وڵاتی دەرکەر و قبوڵکردنی دەسەڵاتدارانی یۆنان پەیوەستە. وا مەزانە ئەپۆستیل بۆ هەموو بەڵگەیەکی عێراقی بەردەستە یان بەسە. پێش داواکردنی بڕوانامە یان ناردنی ڕەسەنەکان، پشتڕاستکردنەوەی کونسوڵی و وەرگێڕانی یۆنانیی قبوڵکراو دیاری بکە.

کڕین، ئامادەکاری، پێشکەشکردن، بایۆمەتریک، بڕیار و گەیاندنی کارت لێک جیا بکەوە. ڕێسای 90 ڕۆژی یاسای 5275/2026 بۆ مۆڵەتی یەکگرتووی کار و مانەوە نابێت وەک مۆڵەتی کاتی ڤیزای زێڕین بناسێنرێت؛ ئیقامەی وەبەرهێنەر لەو بەشە دەرکراوە. ئامادەیی موڵک، ڕاستکردنەوەی بەڵگە و نۆرەکان کاریگەرییان هەیە. خەمڵاندنی نوێ بۆ فەرمانگەکەت داوا بکە و پشت بە بەرواری مسۆگەری گەیاندنی کارت مەبەستە.

پسوڵەی پێشکەشکردن بە کارتی ئیقامە یان بەڵگەی گشتیی گەشتی شینگن مەزانە. بوونی داواکاریی چاوەڕوان دەسەلمێنێت و لەوانەیە بەپێی ڕێساکان مانەوەی یاسایی لە یۆنان بسەلمێنێت. پێش دەرچوون یان گەڕانەوە، بەڵگەی پێویست بۆ پاسپۆرت و ڕێڕەوی گەشتەکەت دیاری بکە. دوای ڕوونبوونەوەیان گەشت حجز بکە.

نەخێر. پلانی 20%/80% ڕێککەوتنێکی بازرگانیی ممکنە، نەک ڕێسای گشتیی ڤیزای زێڕین. گرێبەستی حجزکردن بۆ مەرجی گەڕاندنەوە، مۆڵەتەکان، پشکنینی یاسایی و ئەنجامی ناشیاوی موڵک یان داواکار بخوێنەوە. پێش داواکاری دەبێت تەواوی پارەدانی شیاو بەڵگەدار بێت.

نەخێر. وەبەرهێنانی شیاو یەکێکە لە مەرجەکان. دەسەڵاتداران داواکار و بەڵگەکانی داواکاریش دەپشکنن. پێش پابەندبوون بە پارە، لەسەر حوکمی گرێبەست بۆ کەموکوڕی یاسایی، گۆڕینی ناتەواو، تێپەڕاندنی مۆڵەت و ڕەتکردنەوە ڕێکبکەون. نێکسۆرا ڕێکخستنی پرۆسەکە دەکات؛ دەسەڵاتدارانی یۆنان بڕیار دەدەن.

لەگەڵ پارێزەرەکەت ڕەگەزنامەی وەبەرهێنان، مۆڵەتپێدان، چوونەژوورەوە و داواکاری بە یەکگرتوویی هەڵبژێرە. بەخشنامەی 1/2026 جیاوازی لەنێوان ڕەگەزنامەی پێشوو و ئەوەی دواتر بەدەستهاتوو دەکات و گۆڕینی ڕەگەزنامەی تۆمارکراو لە ئیقامە سنووردار دەکات. پێش دەستپێکی کڕین هەردوو پاسپۆرت ئاشکرا بکە.

بۆ باجی کڕین، دادنووس، تۆمارکردن، کرێی یاسایی و ڕاوێژکاری، وەرگێڕان، کرێی ئیقامە و کارت، بیمە و گەشت بڕی جیا دابنێ. ئەگەر باجی ئاسایی گواستنەوە جێبەجێ بێت، باجی 3% لەگەڵ ڕسومی شارەوانی لەسەر ئەو باجە کۆی 3.09%ی بەهای باجلێدراو دەکات. جۆری باج و کرێکان بە مامەڵەکە پەیوەستن؛ نرخی وردبەورد داوا بکە.

باجی ساڵانەی موڵک (ENFIA)، کرێی بینا، چاکسازی، بیمە، خزمەتگوزاری، ژمێریاری و بەڕێوەبردن هەژمار بکە. داهاتی کرێ لەوانەیە باجی یۆنانی لێ بکەوێتەوە تەنانەت ئەگەر لە دەرەوە بژیت. موڵکی بەتاڵیش خەرجی هەیە. بودجەی ساڵانە بۆ یەکە دیاریکراوەکە داوا بکە.

کرێدانی درێژخایەن ڕێگەپێدراوە. قەدەغەی کرێدان و ژێرکرێدانی کورتخایەن مۆدێلی یاسایی مانەوەی کورت دەگرێتەوە، لەوانە مانەوەی کەمتر لە 60 ڕۆژ بە تەنها شوێنی مانەوە و پۆشاکی جێگا، چ لە پلاتفۆرم حجز بکرێت چ ڕاستەوخۆ. بەخشنامەی 1/2026 ڕێککەوتنی درێژخایەن و چالاکیی گەشتیاریی مۆڵەتپێدراو جیا دەکاتەوە؛ پێش مۆدێلی جێگرەوە ڕاوێژی یاسایی وەربگرە.

موڵکی کڕدراو لە ڕێگای تایبەتی گۆڕینی بەکارهێنان نابێت بارەگای سەرەکی یان لقی کارێکی بازرگانی بێت. ئەم سنووردارییە لە ڕێساکانی کرێ جیاوازە. پێش واژۆ بەکارهێنانی کرێچی و مەرجی گرێبەست بپشکنە.

بەڵگە بۆ هەمان موڵک بەکاربهێنە: کرێی درێژخایەنی هاوشێوە، گریمانەی داگیرکردن، کرێی بەڕێوەبردن، باج، چاکسازی و بەتاڵمانەوە. قازانجی گشتی بریتییە لە کرێی ساڵانە دابەش بە نرخی کڕین؛ قازانجی خاوێن خەرجی کەم دەکاتەوە و دەبێت هەموو وەبەرهێنانەکە هەژمار بکات. تێکڕای شار یان زیادبوونی نرخی ڕابردوو پێشبینیی قازانجی تۆ نییە.

نەخێر. ئەگەر پێشکەش بکرێت بەڵێنێکی گرێبەستیی تایبەتە. پارەدەر، ماوە، خشتەی پارەدان، دەرکراوەکان، دڵنیایی و چارەسەری پابەندنەبوون بپشکنە. بپرسە داهاتەکە گشتییە یان خاوێن و دوای کۆتایی گرێبەست چی دەبێت. ڤیزای زێڕین کرێ یان سەرمایەکەت بیمە ناکات.

بۆ پاراستنی بنەمای وەبەرهێنان بێ پچڕان، سەرەتا وەبەرهێنانێکی نوێی شیاو تەواو بکە، پاشان دەسەڵاتی پەیوەندیدار ئاگادار بکەوە تا پێش مامەڵەکردن بە موڵکی کۆن شیاوی نوێکە پشتڕاست بکرێتەوە. فرۆشتن بێ جێگرەوەی شیاو کاریگەری لەسەر ئیقامەی وەبەرهێنەر و خێزان هەیە. موڵکی نۆژەنکردنەوە پێش تەواوبوون سنوورداریی زیادەی هەیە.

دوای ئەوەی سوودی تایبەتی گۆڕین پشتگیریی ئیقامەیەکی کرد، فرۆشتنەوەی ئاسایی ئەو ماڵە ناتوانێت هەمان سوودی 250,000 یۆرۆ دووبارە بەکاربهێنێت. کڕیار دەبێت بەها و مەرجەکانی ڕێگای ئاسایی، لەوانە ڕووبەر، جێبەجێ بکات. تەنها زیادکردنی نرخ شوقەیەکی بچووک شیاو ناکات. مێژووی تری گۆڕین یان نۆژەنکردنەوە پشکنینی تاکەکەسی دەوێت.

ئیقامەی هەمیشەیی وەبەرهێنەر ناوی پۆلی ئیقامەی یۆنانە. کارت هەر بەرواری بەسەرچوونی هەیە و بە بەردەوامبوونی مەرجەکان پێویستی بە نوێکردنەوە هەیە. لە ڕەگەزنامە و دۆخی دانیشتووی درێژخایەنی یەکێتی ئەورووپا جیاوازە، کە مەرجی خۆی هەیە. مافی گشتیی نیشتەجێبوون لە سەرانسەری یەکێتی دروست ناکات.

ئیقامەی بەردەوامی یۆنان و پاسپۆرت بە گشتی سەردانی کورتی وڵاتانی تری شینگن تا 90 ڕۆژ لە هەر ماوەیەکی جووڵاوی 180 ڕۆژدا ڕێگە پێدەدەن، بە کۆی مانەوە لەو وڵاتانە و بەپێی مەرجی چوونەژوورەوە. کاتی ڕێگەپێدراو لە یۆنان جیایە. ئەمە مۆڵەتی گواستنەوە یان کارکردن لە وڵاتێکی تر نییە و هەموو شوێنە ئەورووپییەکان ناگرێتەوە.

بۆ پاراستنی ئەم ئیقامەی وەبەرهێنەرە کەمترین ماوەی مانەوە نییە. بە گشتی بۆ پێنج ساڵ دەردەچێت و بە پاراستنی وەبەرهێنانی شیاو و مەرجەکانی تر بۆ ماوەی هاوشێوە نوێ دەکرێتەوە. نوێکردنەوە هەر داواکاری و بەڵگە دەوێت؛ خۆکار نییە.

ئیقامەی وەبەرهێنەری موڵک مافی دامەزراندن لە کار نادات. خاوەندارێتیی وەبەرهێنان نابێت بە مۆڵەتی کارکردن، بەڕێوەبردنی ڕۆژانە یان پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری تێکەڵ بکرێت. ئەگەر مەرجەکانت هەبێت لەوانەیە ئیقامەیەکی تر بەردەست بێت. پێش دەستپێکردن بۆ چالاکیی دیاریکراو ڕاوێژ وەربگرە.

نەخێر. دۆخی کۆچبەری و نیشتەجێی باج جیاوازن. ڕێسای یۆنان ماڵی سەرەکی، شوێنی مانەوەی ئاسایی و ناوەندی بەرژەوەندیی ژیان، هەروەها مانەوەی زیاتر لە 183 ڕۆژ لە دوازدە مانگدا بە جیاوازیی دیاریکراو هەڵدەسەنگێنێت. داهاتی سەرچاوەی یۆنانی بۆ نانیشتەجێش لەوانەیە باجی لێبدرێت. پێش گواستنەوە ڕێسای هەردوو وڵات بپشکنە.

نەخێر. بەدەستهێنانی ڕەگەزنامە داواکارییەکی جیاوازە؛ ڕێگای ئاسایی بۆ پێگەیشتووان بە گشتی حەوت ساڵ مانەوەی یاسایی و بەردەوام، مەرجی زمان، زانیاری، تێکەڵبوون و مەرجی تر دەوێت. تەنها نوێکردنەوەی کارتی وەبەرهێنەر لە کاتی ژیان لە دەرەوە بەس نییە. ئەنجامەکانی دوو ڕەگەزنامە بەپێی هەر ڕەگەزنامەیەکت بپشکنە.

پێشوەختە لەگەڵ پارێزەرەکەت ئامادە ببە. ماوەی ئاسایی پێشکەشکردنی نوێکردنەوە دوو مانگی پێش بەسەرچوونی ئیقامەیە. خاوەندارێتی، بەردەوامیی شیاوی وەبەرهێنان، بیمە، بەردەوامیی پاسپۆرت و مافی هەر خزمێک بپشکنە. وەبەرهێنەری بینای پارێزراو دەبێت پێش یەکەم نوێکردنەوە تەواوبوونی نۆژەنکردنەوە بسەلمێنێت. بەڵگە و بایۆمەتریکی پێویست پشتڕاست بکەوە و پشت بە حوکمی داواکاریی دواخراو مەبەستە.

خێزانی گوازراوە بۆ یۆنان دەبێت ڕاستەوخۆ لەگەڵ قوتابخانە یان زانکۆ تۆمارکردن ڕێکبخات. شیاوی ئیقامە کورسی، زمانێکی دیاریکراوی خوێندن یان خوێندنی تایبەتی خۆڕایی مسۆگەر ناکات. تۆماری خوێندن، وەرگێڕان و بەڵگەی داواکراوی دامەزراوەکە ئامادە بکە و بۆ کرێی خوێندن بودجەی جیا دابنێ.